CREA: AB'nin Baskısı Gölge Filoyu Sahte Bayraktan Vazgeçirdi

Avrupa’daki Denetimler Somut Sonuç Veriyor

Kâr amacı gütmeyen düşünce kuruluşu Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) tarafından hazırlanan bir rapora göre, Avrupa’nın Rus ham petrolü taşıyan gemilere yönelik artan alıkoyma uygulamaları ölçülebilir sonuçlar üretiyor. Maritime Executive’in aktardığına göre, sahte bayrak taşıyan gölge filo gemilerinin sayısı geçen yıl ekim ayındaki 101 zirve seviyesinden haziran sonunda 45’e geriledi.

Bu yılın ilk yarısında yetkililer, Avrupa veya İngiltere kıyı sularında yaklaşık 13 tankere el koyarak alıkoydu. Dikkat çeken vakalar arasında, yaptırımları ihlal ettiği gerekçesiyle haziran ayında İngiliz kuvvetleri tarafından Manş Denizi’nde durdurulan 2009 yapımı tanker Smyrtos ile mayıs ayında Fransız kuvvetleri tarafından Akdeniz’de durdurulan Tagor (114.809 dwt) yer alıyor.

Gemiler Rus Siciline Akın Ediyor

Alıkoymaların artmasıyla birlikte CREA, giderek daha fazla gölge filo gemisinin Rus bayrağı altında sığınak aradığını tespit ediyor. Ocak ile haziran sonu arasında 107 gemi Rus siciline katıldı; bu, söz konusu bayrak altında seyreden toplam filoyu 280’den 382 gemiye çıkararak yüzde 36 artırdı. Yeni eklenen gemilerin yüzde 87’si zaten yaptırım altındaydı.

Geçen yılın aralık ayı, o ay Rus siciline katılan 25 gemiyle yeniden bayraklandırmada en keskin sıçramaya sahne oldu. Aylık eklemeler o tarihten bu yana istikrarlı biçimde azaldı; ocak ayındaki 17 gemiden haziranda sadece üçe düştü. Rapor bunu büyük ölçüde, sicilin kabul edeceği gemilerin yaş sınırını belirleyecek bir taslak başkanlık kararnamesine bağlıyor.

107 yeni katılımcı arasında 93’ü zaten yaptırım altındaydı ve bunlardan 72’si toplamda tahmini 7,5 milyar euro (8,5 milyar dolar) değerinde Rus fosil yakıtı taşımıştı. Yaptırıma uğradıktan sonra bu 72 gemi, yaklaşık üç kat daha sık bayrak değiştirerek nihayet Rus bayrağı altına yerleşmeden önce üç ila dört ayda bir sicil değiştirdi.

Dikkat Çeken Vakalar

2003 yapımı gaz tankeri Arctic Metagaz, Rus siciline katılan beşinci en yaşlı gemi olarak, mart ayında Akdeniz’de 60.000 ton Rus LNG’si taşırken bir patlama geçirdi. Moskova bir kurtarma operasyonu düzenlemedi; müdahaleyi Libya, Malta ve İtalya üstlenmek zorunda kaldı.

Bir diğer örnek ise, Rus bayrağına ocak ayında kayıt olmadan önce defalarca bayrak değiştiren 19 yaşındaki Boracay gemisi. Bu gemi, Fransa’nın geçen yıl eylül ayında Saint-Nazaire açıklarında durdurduğu ilk gölge filo tankeriydi; kaptanı gıyabında bir yıl hapis cezasına çarptırıldı. Gemi, ocak ayında Phoenix adıyla ve Rus bayrağı altında yeniden ortaya çıktı.

Bu eğilimlere dikkat çeken CREA, Avrupa’yı özellikle Rus bayraklı gemileri hedef alan uygulama çerçeveleri oluşturmaya ve daha geniş gölge filoya yönelik denetim ile alıkoyma uygulamalarını genişletmeye devam etmeye çağırıyor.