SIBCON 2026: Hürmüz Krizi Denizcilikte 'Yeni Normal' Oldu

Aksaklık Artık Olağan Hale Geldi

Ship & Bunker’ın haberine göre, Singapur’da düzenlenen SIBCON 2026’daki açılış panelinde, Şubat ayı sonunda yaşanan Hürmüz Boğazı kapanmasının ani bir şoktan, yüksek fiyatlar ve dengesiz yakıt tedarikiyle karakterize edilen kalıcı bir duruma evrildiği ele alındı. Konuşmacılar, IMO 2020, COVID ve Rusya-Ukrayna savaşından edinilen deneyimlere atıfta bulunarak, sektörün mevcut durumu tek seferlik bir olay olarak değil, yeni aksaklıkların da yaşanabileceği bir gerçeklik olarak görmesi ve buna göre hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.

Dow Jones Energy’den Sarah Cottle’ın moderatörlüğünü yaptığı ve IMO, Stolt-Nielsen, TFG Marine ile NYK Line temsilcilerinin katıldığı panel, Chatham House kuralı altında gerçekleştirildiği için yorumlar kişilere atfedilmedi.

Fiyattan Çok Tedarik Önemli

Panelistler, bunker tedarikinin artık fiyat odaklı değil tedarik odaklı hale geldiğini, alıcıların artık yalnızca maliyete değil, yakıtın bulunup bulunmadığına odaklandığını belirtti. Krizin başlangıcında küresel sıvı kimyasal akışının yaklaşık yüzde 15’inin bir gecede durduğu, bunun da Asya Pasifik genelindeki rafineriler ve petrokimya üreticileri için hammadde tedarikinde ciddi baskı yarattığı aktarıldı.

Maliyeti Kim Üstleniyor?

Panelde, aksaklık yaşanan bölgelerde faaliyet göstermenin birincil maliyetlerinin armatörler tarafından üstlenildiği ele alındı; bu maliyetler arasında gemi hasarı sorumluluğu, mürettebat yaralanma talepleri, yükselen sigorta primleri, mürettebat ikramiyeleri ve rota değişikliği masrafları yer alıyor. Panelistler, yakıt tedarikçilerinin güvenlik veya aksaklıkla ilgili maliyetleri üstlenmesinin beklenmemesi gerektiğini, çünkü bu riski ne yarattıklarını ne de yönettiklerini savundu.

Gemi Adamı Güvenliği ve Siber Risk

Konuşmacılar, pek çok gemi adamının hâlâ Körfez bölgesinde bulunduğunu ve çatışmanın, bir panelistin ifadesiyle “fazlasıyla çok sayıda can kaybına” yol açtığını belirtti. Yükselen gerilimler, gemiler ile kıyı ofisleri arasındaki sahte iletişimler de dahil olmak üzere gemilere yönelik siber saldırıların artmasıyla da örtüştü ve bu durum operasyonel koşulları daha da tehlikeli hale getirdi.

Dijitalleşme ve Yakıt Tercihleri

Panelistler, geleneksel tank ölçümünün yerini almak da dahil olmak üzere bunker operasyonlarının dijitalleştirilmesinin işlemleri hızlandırabileceğini ve liman başına üç ila beş saat tasarruf sağlayabileceğini belirtti. Panelistlere göre, armatörler, tedarikçiler ve bankalar yıllar içinde bunker piyasasındaki anlaşmazlıklar ve usulsüzlükler nedeniyle önemli miktarda para kaybetti ve dijitalleşmeye direncin bir kısmı da bu unsuru ortadan kaldıracak olmasından kaynaklanıyor; Singapur’un kalite ve miktar anlaşmazlık oranlarının küresel ortalamanın belirgin biçimde altında olduğu kaydedildi.

Panelistlere göre armatörlerin istediği netlik: AB ETS, FuelEU Maritime ve ulusal direktifler aynı anda devredeyken en büyük dert maliyet değil, uyumun kendisi.

Yakıt geçişi konusunda panelistler, mevcut piyasada kazanılan paranın alternatif yakıtlara yeniden yatırılabileceğini belirtti. Kendilerinden tek bir yakıt seçmeleri istendiğinde, panelistlerden ikisi uzun vade için amonyağı, biri ise kısa ve orta vade için LNG’yi tercih ettiğini belirtti.

Apeks yorumu — Bu panel, aksaklığın istisna değil operasyonel bir değişken haline geldiğini gösteriyor. Armatörler için pratik sonuç açık: yakıt tedarik planlaması, sigorta ve rota kararları artık tek seferlik kriz senaryosu yerine süregelen belirsizlik varsayımıyla kurulmalı. Maliyet paylaşımı, siber güvenlik ve mürettebat güvenliği gibi konularda net sorumluluk çerçeveleri olmadan, operasyonel kararlar sahada deneyimli ekiplerin insan muhakemesine dayanmaya devam edecek; dijitalleşme bu süreci hızlandırabilir ama yerini alamaz.