AB ETS ve FuelEU 2026: Metan Kapsama Girdi, Sınırlar Netleşti

İki Çakışan Kural, Tek 2026 Bütçesi

AB limanlarına uğrayan, bayrağı ne olursa olsun 5.000 GT ve üzeri her gemi artık iki ayrı AB iklim çerçevesinin kapsamına giriyor: AB Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) ve FuelEU Maritime. Avrupa Komisyonu’nun iklim eylemi sayfalarına göre, her iki çerçeve de mevcut uyum yılında işletme maliyetlerini etkileyecek şekilde değişti ve her ikisi de bir seferin ya da liman uğrağının kapsam dahilinde sayılıp sayılmayacağını belirleyen kapsam kuralları taşıyor.

AB ETS: Metan ve Azot Oksit Artık Kapsamda

Ocak 2024’ten bu yana AB ETS, AB limanlarına giren uygun gemilerin CO2 emisyonlarına uygulanıyor. Sistem, AB dışında başlayan veya biten seferlerdeki emisyonların yüzde 50’sini, iki AB limanı arasındaki ve gemilerin AB limanları içindeyken gerçekleşen emisyonların ise yüzde 100’ünü kapsıyor.

2026 için pratik değişiklik şu: ETS artık sadece CO2 değil, metan (CH4) ve azot oksit (N2O) emisyonlarını da kapsıyor. LNG yakıtlı filolar için bu önemli, çünkü metan kaçağı gerçek operasyonlarda ölçülebilir bir büyüklük olup ihmal edilebilir bir yuvarlama rakamı değil. Denizcilik emisyonları, zamanla daralan genel ETS tavanının içinde kalmaya devam ediyor.

Ayrıca, 17 Temmuz 2026’da Komisyon, AB’nin 2040 iklim hedefini desteklemek amacıyla ETS’de hedefli bir revizyon önerdi; bu revizyon havacılık ve denizcilik taşımacılığı için sistemin güçlendirilmesini de içeriyor. Bu bir öneri olup yürürlüğe girmiş bir yasa değil ve mevcut bir yükümlülük olarak değerlendirilmemeli. Ölçek açısından bağlam vermek gerekirse, Komisyon deniz taşımacılığının 2021’de toplam AB CO2 emisyonlarının yüzde 3 ila 4’ünü, yani 124 milyon tondan fazlasını oluşturduğunu belirtiyor.

FuelEU Maritime: Yıllık Ortalamalar ve İki Kapsam Tuzağı

FuelEU Maritime (Regülasyon (AB) 2023/1805), izleme planı maddeleri 8 ve 9 hariç — ki bunlar Ağustos 2024’te yürürlüğe girdi — 1 Ocak 2025’ten bu yana tam olarak uygulanıyor. Düzenleme, uygun gemilerde kullanılan enerjinin sera gazı yoğunluğu için, kuyudan pervaneye CO2, metan ve azot oksiti kapsayan yıllık bir ortalama sınır belirliyor. 2020 baz yılına göre gereken azaltımlar 2025’te yüzde 2’den başlayıp 2030’da yüzde 6’ya, 2035’te yüzde 14,5’e ve nihayetinde 2050’de yüzde 80’e yükseliyor. 2030’dan itibaren, AFIR kapsamındaki limanlarda rıhtımda bulunan yolcu ve konteyner gemilerinin kıyı elektriği veya başka bir sıfır emisyon çözümü kullanması gerekiyor; bu zorunluluk 2035’ten itibaren kıyı elektriği kapasitesi bulunan tüm AB limanlarına genişliyor.

İki kapsam ayrıntısı, fiilen neyin sayılacağını değiştiriyor:

Üçüncü ülke olarak Norveç ve İzlanda. FuelEU henüz AEA Anlaşması’na dahil edilmediği için, Norveç ve İzlanda limanları, dahil edilme gerçekleşene kadar 1 Ocak 2025’ten itibaren FuelEU açısından üçüncü ülke limanı olarak değerlendiriliyor.

Aktarma limanları hariç tutuluyor. Bir uygulama regülasyonu, uğrağı FuelEU liman uğrağı olarak sayılmayan komşu konteyner aktarma limanlarını listeliyor.

Kuzey Avrupa’da ticaret yapan veya aktarma merkezlerine bağımlı filo yöneticileri, bir uğrağın uyum kapsamında sayıldığını varsaymadan önce her iki listeyi de kontrol etmelidir.