Rus Dizeli Taşıdığı Bildirilen Tankerin New York Beyanı Kalktı; Senatör Armatörü Uyardı

Ne oldu

Malta bayraklı Agioi Fanendes tankeri artık varış yeri olarak New York göstermiyor. ABD Senatörü Richard Blumenthal’a (Demokrat, Connecticut) göre gemi 22 Ekim’de bir Rus limanından yaklaşık 40.000 metrik ton dizel yüküyle ayrıldı. Oilprice.com 28 Ekim’de Lloyd’s List’e dayanarak tankerin 26 Ekim’de Danimarka’nın Skagen açıklarında beklediğini yazdı; Oilprice ayrıca takip verisinde varış yerinin “for orders” (talimat bekleniyor; beyan edilmiş liman yok) olarak göründüğünü belirtti. CiberCuba 30 Ekim’de, işletmeci Eastern Mediterranean Maritime Limited’in (EASTMED) varış yerinin “henüz belirlenmediğini ya da kesinleşmediğini” söylediğini aktardı. VesselFinder’ın herkese açık AIS sayfası 31 Ekim’de varış yerini “FOR ORDERS” olarak gösteriyordu; son bildirilen konum yaklaşık iki gün önceydi ve Kuzeydoğu Atlantik’teydi. Bu kaynakların hiçbiri kesinleşmiş bir boşaltma limanı bildirmiyor.

Blumenthal 27 Ekim’de EASTMED’e yazdığı mektubu yayımladı; senatör şirketi tankerin sahibi olarak gösteriyor. Senatörün ofisine göre o tarihte gemi, 24 Ekim itibarıyla varış yeri olarak New York ve New Jersey Limanı’nı, beklenen varış tarihi olarak 7 Kasım’ı beyan etmişti. Bu bilgiler senatörün açıklamasından geliyor; yük bağımsız olarak doğrulanmadı. Mektubu 28 Ekim’de haberleştiren The Maritime Executive, geminin IMO numarasını 9798375 olarak veriyor ve dizel olduğu beyan edilen yükün Primorsk’ta alındığını yazıyor.

Blumenthal, Agioi Fanendes varıp yükünü boşaltırsa armatörün “yasa dışı bir işleme taraf olacağını ya da buna yardım etmiş olacağını” yazdı. Satıcı, alıcı, kiracı, sigortacı ve terminal işletmecisinin kimliğini ve şirketin Hazine Bakanlığı’ndan aldığı yönlendirmeyi sordu.

Senatör aynı gün PVT Azura tankeri için PetroVietnam’a da benzer bir mektup gönderdi. 23 Ekim’de PVT Azura’nın Norfolk’a Rus dizeli taşıdığını yazan gCaptain, bu haberi 28 Ekim’de geri çekti. Editör notuna göre geminin ticari işletmecisi gCaptain’e geminin sıvı gübre taşıdığını bildirdi ve yük belgelerini sundu. Apeks iki geminin de yükünü bağımsız olarak doğrulamadı.

İki hukuki tutum

Senatörün tutumu. Mektup, Rus enerji ürünlerinin ABD’ye ithalatını yasaklayan 2022 tarihli Rus Petrolü İthalatını Sona Erdirme Yasası’na (Public Law 117-109) dayanıyor. Yasaya göre yasak, ancak Başkan Kongre’ye Rusya hakkında üç belirleme içeren bir sertifika sunarsa sona erer: Ukrayna’nın kabul ettiği bir çekilme ve ateşkes anlaşması, NATO üyelerine yakın bir askerî tehdit olmaması ve Ukraynalıların kendi hükümetini seçme hakkının tanınması. Kongre 90 gün içinde bir ret kararını yasalaştırmazsa yasak sertifikadan 90 gün sonra kalkar. Burada atıf yapılan kaynakların hiçbiri böyle bir sertifikadan söz etmiyor. Blumenthal, Hazine lisansının yasanın önüne geçemeyeceğini savunuyor.

Yönetimin tutumu. ABD Hazinesi’ne bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), 9 Ekim 2026’da 135 sayılı Genel Lisans’ı yayımladı. Lisans, OFAC’ın Rusya yaptırım yönetmelikleri kapsamında Rus menşeli dizelin satışına, teslimine, boşaltılmasına ve ABD dahil ithalatına 7 Nisan 2027’ye kadar izin veriyor. Hazine Bakanı Scott Bessent 11 Ekim’de Fox News’e “Bunu elimizdeki tüm yasal yetkilerle yapacağız” dedi; Kongre’de eski bir yasanın buna engel olduğunu söyleyenlerin “yanıldığını” ekledi. Lisans 2022 yasasına atıf yapmıyor. Atıf yapılan kaynakların hiçbiri, lisansın yasanın yasakladığı ithalata izin verip veremeyeceğine dair bir mahkeme kararından söz etmiyor; Radio Free Europe/Radio Liberty durumu hukuki belirsizlik olarak tanımlıyor.

Diğer tankerler

The Maritime Executive’e göre aynı dönemde iki tanker daha, dizel taşıdığını beyan ederek St. Petersburg’dan Kuzey Amerika’ya yola çıktı. Haber bu gemilerin adını vermiyor. The Maritime Executive’in aktardığı TankerTrackers.com değerlendirmesine göre bu gemiler aslında yaptırım kapsamında olmayan Rus menşeli UAN gübresi taşıyor. Apeks bu değerlendirmeyi bağımsız olarak doğrulamadı.

Uyum notu: İşletmeciler neye dikkat etmeli

• OFAC lisansı tek başına yeterli cevap değil. GL 135, OFAC’ın yaptırım yönetmeliklerini kapsıyor. 2022 yasasındaki ithalat yasağı ayrı bir mesele ve tartışmalı.
• Risk yalnız armatörde değil. Senatörün bilgi talebi kiracıyı, sigortacıyı ve terminal işletmecisini de sayıyor. Her taraf ABD’de boşaltmadan önce kendi hukuki dayanağını belgelemeli.
• Tarihleri izleyin. Senatör cevap için 31 Ekim’i son tarih koydu. Mektup yazıldığında beyan edilen varış 7 Kasım’dı; 31 Ekim itibarıyla gemi beyan edilmiş bir liman göstermiyordu. GL 135 iptal edilmez ya da değiştirilmezse 7 Nisan 2027’ye kadar geçerli.
• Beyan edilen varış yeri ve yük kanıt değildir. Agioi Fanendes birkaç gün içinde New York beyanından “for orders”a geçti; gCaptain de işletmeci yüke itiraz edince PVT Azura haberini geri çekti. AIS verisini ve yük iddiasını harekete geçmeden önce belgelerle karşılaştırın.